Dania zmuszona jest do rewizji pi\u0119cioletniego planu finansowania obronno\u015bci, kt\u00f3ry zosta\u0142 przyj\u0119ty zaledwie osiem miesi\u0119cy temu. Premier Mette Frederiksen przyzna\u0142a, \u017ce w zwi\u0105zku z narastaj\u0105cymi zagro\u017ceniami dla bezpiecze\u0144stwa w Europie jej kraj b\u0119dzie musia\u0142 przeznaczy\u0107 znacznie wi\u0119ksze \u015brodki na obron\u0119.<\/p>\n\n\n\n
W kwietniu rz\u0105d Danii osi\u0105gn\u0105\u0142 ponadpartyjne porozumienie zak\u0142adaj\u0105ce zwi\u0119kszenie wydatk\u00f3w na obronno\u015b\u0107 o 35 miliard\u00f3w koron du\u0144skich (oko\u0142o 5 miliard\u00f3w dolar\u00f3w) w latach 2024-2028, co mia\u0142o pozwoli\u0107 na osi\u0105gni\u0119cie przez Dani\u0119 celu NATO, wynosz\u0105cego co najmniej 2% PKB na cele militarne. Jednak w \u015bwietle zmieniaj\u0105cej si\u0119 sytuacji geopolitycznej, Mette Frederiksen przyzna\u0142a w rozmowie z \u201eFinancial Times\u201d, \u017ce porozumienie to jest ju\u017c nieaktualne.<\/p>\n\n\n\n
Zmiana ta jest odzwierciedleniem pilnej potrzeby przemy\u015blenia przez europejskie rz\u0105dy swoich zobowi\u0105za\u0144 obronnych. Napi\u0119cia na kontynencie europejskim nie malej\u0105, a sojusznicy NATO rozwa\u017caj\u0105 podniesienie minimalnego poziomu wydatk\u00f3w obronnych nawet do 3% PKB. Podczas czerwcowego szczytu NATO dyskutowano r\u00f3wnie\u017c o wprowadzeniu kr\u00f3tkoterminowego celu na poziomie 2,5%. Premier Szwecji Ulf Kristersson popar\u0142 ide\u0119 zwi\u0119kszenia wydatk\u00f3w na obronno\u015b\u0107, uznaj\u0105c, \u017ce \u201e2,5% by\u0142oby szczerze m\u00f3wi\u0105c za ma\u0142o\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Cz\u0142onkowie Brytyjsko-prowadzonej Wsp\u00f3lnej Si\u0142y Ekspedycyjnej (Joint Expeditionary Force, JEF), w sk\u0142ad kt\u00f3rej wchodzi 10 pa\u0144stw Europy P\u00f3\u0142nocnej, wyrazili zgod\u0119 na konieczno\u015b\u0107 przeznaczenia na obronno\u015b\u0107 kwot \u201eznacznie przewy\u017cszaj\u0105cych 2% PKB\u201d. Zgromadzenie to pokazuje, \u017ce pa\u0144stwa europejskie powa\u017cnie podchodz\u0105 do kwestii wzmocnienia swoich zdolno\u015bci obronnych w obliczu nieprzewidywalnych dzia\u0142a\u0144 Rosji.<\/p>\n\n\n\n
Dania szybko zwi\u0119kszy\u0142a swoje wydatki obronne od 2022 roku, podnosz\u0105c je z 1,4% PKB do 2,4% w roku bie\u017c\u0105cym, co obejmuje r\u00f3wnie\u017c pomoc wojskow\u0105 dla Ukrainy. Zgodnie z danymi Kiehl Support Tracker, Dania dostarczy\u0142a Ukrainie pomoc wojskow\u0105 o warto\u015bci 7 miliard\u00f3w euro, co czyni j\u0105 drugim co do wielko\u015bci donatorem w przeliczeniu na udzia\u0142 w PKB, zaraz po Wielkiej Brytanii, kt\u00f3ra przekaza\u0142a 10 miliard\u00f3w euro.<\/p>\n\n\n\n
Mette Frederiksen, b\u0119d\u0105ca jedn\u0105 z nielicznych pozosta\u0142ych centrolewicowych premier\u00f3w w Unii Europejskiej, zyska\u0142a reputacj\u0119 \u201ejastrz\u0119bia\u201d w kwestii Rosji. Dania sta\u0142a si\u0119 jednym z najwa\u017cniejszych europejskich sojusznik\u00f3w Ukrainy, udzielaj\u0105c jej nie tylko wsparcia militarnego, ale tak\u017ce politycznego. Frederiksen podkre\u015bla, \u017ce nawet je\u015bli uda si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107 pok\u00f3j pomi\u0119dzy Moskw\u0105 a Kijowem, Rosja nadal b\u0119dzie stanowi\u0107 powa\u017cne zagro\u017cenie dla bezpiecze\u0144stwa Europy. \u201eMo\u017ce to b\u0119dzie koniec wojny na Ukrainie, ale nie b\u0119dzie to koniec rosyjskiej agresji\u201d \u2013 powiedzia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
Pomimo presji ze strony innych pa\u0144stw cz\u0142onkowskich NATO, Frederiksen nie zadeklarowa\u0142a konkretnego celu wydatk\u00f3w obronnych Danii. Wskaza\u0142a, \u017ce preferuje elastyczne podej\u015bcie do tych kwestii w ramach sojuszu. \u201eWol\u0119, aby\u015bmy najpierw uzgodnili w NATO, co jest potrzebne i jakie zdolno\u015bci powinni\u015bmy rozwija\u0107\u201d \u2013 doda\u0142a. Niemniej jednak zaznaczy\u0142a, \u017ce konieczne jest przyspieszenie dzia\u0142a\u0144 w tym zakresie.<\/p>\n\n\n\n
Na pocz\u0105tku grudnia premier Danii zrezygnowa\u0142a z wieloletniego sprzeciwu wobec wsp\u00f3lnego emisji d\u0142ugu przez Uni\u0119 Europejsk\u0105 w celu finansowania zakup\u00f3w sprz\u0119tu wojskowego i produkcji obronnej. W\u0142adze w Brukseli przygotowuj\u0105 obecnie plany utworzenia mi\u0119dzyrz\u0105dowego specjalnego funduszu, kt\u00f3ry mia\u0142by emitowa\u0107 po\u017cyczki dla rz\u0105d\u00f3w i przemys\u0142u zbrojeniowego. Celem jest zwi\u0119kszenie zdolno\u015bci obronnych zar\u00f3wno kraj\u00f3w cz\u0142onkowskich UE, jak i pa\u0144stw stowarzyszonych.<\/p>\n\n\n\n
\u201eB\u0119dziemy otwarci na wszystkie propozycje, poniewa\u017c nigdy nie uwa\u017ca\u0142am, \u017ce ta wojna dotyczy wy\u0142\u0105cznie Ukrainy\u201d \u2013 wyja\u015bni\u0142a Frederiksen. \u201ePostrzegam to jako problem zwi\u0105zany z Rosj\u0105. Rosja b\u0119dzie kontynuowa\u0107 ataki na europejskie kraje na r\u00f3\u017cne sposoby i na r\u00f3\u017cnych poziomach, dlatego musimy by\u0107 w stanie si\u0119 broni\u0107\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Premier Danii wyrazi\u0142a tak\u017ce zaniepokojenie potencjalnym dublowaniem r\u00f3l mi\u0119dzy NATO a UE w kwestiach obronnych. Wyja\u015bni\u0142a, \u017ce strategiczne decyzje dotycz\u0105ce obrony powinny by\u0107 podejmowane wy\u0142\u0105cznie w ramach NATO, a nie Unii Europejskiej. \u201eTo w NATO podejmujemy decyzje strategiczne dotycz\u0105ce tego, co kupi\u0107, od kogo kupi\u0107 i co jest potrzebne, aby zapewni\u0107 zdolno\u015b\u0107 odstraszania i obrony\u201d \u2013 stwierdzi\u0142a. \u201eRola UE polega na realizacji tego, co jest potrzebne\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Frederiksen zaapelowa\u0142a tak\u017ce do innych kraj\u00f3w wspieraj\u0105cych Ukrain\u0119, aby szybko dostarczy\u0142y bro\u0144 obiecan\u0105 wcze\u015bniej w tym roku, szczeg\u00f3lnie systemy obrony powietrznej. Wezwa\u0142a r\u00f3wnie\u017c do wzmo\u017conego wsparcia ukrai\u0144skiego przemys\u0142u obronnego, podkre\u015blaj\u0105c, \u017ce ukrai\u0144skie zak\u0142ady produkcyjne dzia\u0142aj\u0105 znacznie szybciej i s\u0105 w stanie \u0142atwo zmienia\u0107 linie produkcyjne dzi\u0119ki blisko\u015bci pola walki.<\/p>\n\n\n\n
W kontek\u015bcie nowych wyzwa\u0144 geopolitycznych Dania przekszta\u0142ca swoj\u0105 polityk\u0119 obronn\u0105, koncentruj\u0105c si\u0119 na d\u0142ugoterminowym bezpiecze\u0144stwie Europy. Rezygnacja z dotychczasowej niech\u0119ci do wsp\u00f3lnego finansowania unijnej obronno\u015bci pokazuje, \u017ce Kopenhaga jest gotowa na radykalne kroki, aby wzmocni\u0107 zdolno\u015bci wojskowe ca\u0142ego kontynentu. Dla Danii, a tak\u017ce dla ca\u0142ej Europy, stabilno\u015b\u0107 i bezpiecze\u0144stwo sta\u0142y si\u0119 kwestiami kluczowymi w czasach niepewno\u015bci i narastaj\u0105cego zagro\u017cenia ze strony Rosji.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Dania zmuszona jest do rewizji pi\u0119cioletniego planu finansowania obronno\u015bci, kt\u00f3ry zosta\u0142 przyj\u0119ty zaledwie osiem miesi\u0119cy temu. Premier Mette Frederiksen przyzna\u0142a, \u017ce w zwi\u0105zku z narastaj\u0105cymi zagro\u017ceniami dla bezpiecze\u0144stwa w Europie jej kraj b\u0119dzie musia\u0142 przeznaczy\u0107 znacznie wi\u0119ksze \u015brodki na obron\u0119. W kwietniu rz\u0105d Danii osi\u0105gn\u0105\u0142 ponadpartyjne porozumienie zak\u0142adaj\u0105ce zwi\u0119kszenie wydatk\u00f3w na obronno\u015b\u0107 o 35 miliard\u00f3w […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":290,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-289","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-world"],"yoast_head":"\n