{"id":324,"date":"2024-12-30T10:20:00","date_gmt":"2024-12-30T10:20:00","guid":{"rendered":"https:\/\/radiomotyl.pl\/?p=324"},"modified":"2025-01-10T10:33:28","modified_gmt":"2025-01-10T10:33:28","slug":"generacja-innowacja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/radiomotyl.pl\/index.php\/2024\/12\/30\/generacja-innowacja\/","title":{"rendered":"Generacja innowacja"},"content":{"rendered":"\n

Wywiad, kt\u00f3rego udzieli\u0142 Michiel Scheffer<\/strong>, szef Europejskiej Rady ds. Innowacji, dla Business Insider Polska<\/strong>, sk\u0142oni\u0142 mnie do refleksji nad stanem polskich innowacji i barierami, kt\u00f3re wci\u0105\u017c hamuj\u0105 ich rozw\u00f3j. W Polsce jednym z najwi\u0119kszych problem\u00f3w jest wci\u0105\u017c niewystarczaj\u0105ce finansowanie, zar\u00f3wno na poziomie publicznym, jak i prywatnym. Inwestorzy cz\u0119sto obawiaj\u0105 si\u0119 ryzyka zwi\u0105zanego z nowymi technologiami, a banki \u2013 kluczowy element ekosystemu finansowego \u2013 niech\u0119tnie wspieraj\u0105 m\u0142ode, innowacyjne firmy, kt\u00f3re nie maj\u0105 zabezpiecze\u0144 w postaci twardych aktyw\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Istnieje tak\u017ce g\u0142\u0119bsza, psychologiczna bariera, kt\u00f3rej korzenie si\u0119gaj\u0105 czas\u00f3w PRL-u. Pokolenia dorastaj\u0105ce w tamtym okresie nauczy\u0142y si\u0119 nie ufa\u0107 systemowi, dzia\u0142a\u0107 ostro\u017cnie i unika\u0107 podejmowania ryzyka. To dziedzictwo pozostawi\u0142o \u015blad, kt\u00f3ry dopiero teraz zaczyna by\u0107 przezwyci\u0119\u017cany przez m\u0142odsze pokolenia. Obecni trzydziesto- i dwudziestoparolatkowie wychodz\u0105 z tej traumy, my\u015bl\u0105 globalnie, s\u0105 bardziej otwarci na zmiany i ch\u0119tni, by ryzykowa\u0107. To ich energia i potencja\u0142 mog\u0105 popchn\u0105\u0107 polsk\u0105 gospodark\u0119 ku innowacjom, o kt\u00f3rych m\u00f3wi\u0142 Scheffer.<\/p>\n\n\n\n

Polska od podwykonawstwa do lidera technologicznego<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Polska od lat 90. dynamicznie rozwija swoj\u0105 gospodark\u0119 dzi\u0119ki zagranicznym inwestycjom i znacz\u0105cej roli w globalnych \u0142a\u0144cuchach dostaw. Po transformacji ustrojowej sta\u0142a si\u0119 jednym z najbardziej atrakcyjnych rynk\u00f3w dla mi\u0119dzynarodowych koncern\u00f3w, kt\u00f3re z sukcesem wykorzysta\u0142y lokalny potencja\u0142 produkcyjny, relatywnie niskie koszty pracy oraz strategiczne po\u0142o\u017cenie geograficzne w sercu Europy. Jednak, jak zauwa\u017ca Michiel Scheffer, przewodnicz\u0105cy Europejskiej Rady ds. Innowacji (EIC), obecny model oparty na podwykonawstwie i monta\u017cu komponent\u00f3w dla zachodnich korporacji osi\u0105gn\u0105\u0142 swoje granice. Aby Polska mog\u0142a kontynuowa\u0107 sw\u00f3j rozw\u00f3j i wej\u015b\u0107 na wy\u017cszy poziom konkurencyjno\u015bci, konieczne jest przej\u015bcie do gospodarki opartej na innowacjach.<\/p>\n\n\n\n

Europa jako ca\u0142o\u015b\u0107, mimo wielu sukces\u00f3w naukowych, zmaga si\u0119 z powa\u017cnymi wyzwaniami zwi\u0105zanymi z transferem technologii i komercjalizacj\u0105 bada\u0144. Z perspektywy Scheffera problemem nie jest brak idei czy talent\u00f3w, ale \u201cpu\u0142apka \u015bredniej technologii\u201d, kt\u00f3ra dotyczy zar\u00f3wno Unii Europejskiej, jak i Polski. Innowacje cz\u0119sto pozostaj\u0105 w sferze bada\u0144 akademickich lub du\u017cych korporacji, podczas gdy mniejsze firmy napotykaj\u0105 bariery zwi\u0105zane z dost\u0119pem do finansowania, wsp\u00f3\u0142prac\u0105 z sektorem naukowym oraz globaln\u0105 konkurencj\u0105. W tym kontek\u015bcie Polska musi nie tylko dostosowa\u0107 si\u0119 do wyzwa\u0144 europejskich, ale r\u00f3wnie\u017c wypracowa\u0107 w\u0142asny model wspierania innowacyjno\u015bci, kt\u00f3ry uwzgl\u0119dni lokalne potrzeby i mo\u017cliwo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Sukcesy i ograniczenia polskiego modelu gospodarczego<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Rozw\u00f3j gospodarki Polski po 1989 roku by\u0142 spektakularny. Reformy wolnorynkowe, otwarcie na zagraniczne inwestycje i cz\u0142onkostwo w Unii Europejskiej pozwoli\u0142y na znacz\u0105cy wzrost PKB, rozw\u00f3j infrastruktury oraz modernizacj\u0119 przemys\u0142u. Kluczowym elementem tego sukcesu by\u0142o przyci\u0105gni\u0119cie inwestor\u00f3w zagranicznych, kt\u00f3rzy dostrzegli potencja\u0142 Polski jako dostawcy wysokiej jako\u015bci us\u0142ug i produkt\u00f3w przy stosunkowo niskich kosztach. Wiele mi\u0119dzynarodowych koncern\u00f3w ulokowa\u0142o swoje centra produkcyjne i us\u0142ugowe w\u0142a\u015bnie tutaj, co przyczyni\u0142o si\u0119 do dynamicznego wzrostu eksportu i zmniejszenia bezrobocia.<\/p>\n\n\n\n

Jednak model oparty na podwykonawstwie ma swoje ograniczenia. Cho\u0107 pozwala na szybki rozw\u00f3j w kr\u00f3tkim okresie, w d\u0142u\u017cszej perspektywie mo\u017ce prowadzi\u0107 do stagnacji. Firmy lokalne, zamiast tworzy\u0107 w\u0142asne innowacje i konkurowa\u0107 na globalnych rynkach, cz\u0119sto pozostaj\u0105 w roli podwykonawc\u00f3w, zale\u017cnych od decyzji zagranicznych korporacji. Polska, mimo dynamicznego wzrostu, wci\u0105\u017c zmaga si\u0119 z niskim poziomem inwestycji w badania i rozw\u00f3j (R&D), kt\u00f3ry wynosi oko\u0142o 1,4% PKB, podczas gdy \u015brednia unijna to oko\u0142o 2,3%. Ten wska\u017anik wyra\u017anie pokazuje, \u017ce kraj wci\u0105\u017c nie wykorzystuje w pe\u0142ni swojego potencja\u0142u innowacyjnego.<\/p>\n\n\n\n

Pu\u0142apka \u015bredniej technologii<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Europa, cho\u0107 jest liderem w wielu dziedzinach nauki, takich jak biotechnologia, nanotechnologia czy energetyka odnawialna, wci\u0105\u017c pozostaje w tyle za Stanami Zjednoczonymi i Chinami pod wzgl\u0119dem komercjalizacji innowacji. Problem ten, okre\u015blany mianem \u201cpu\u0142apki \u015bredniej technologii\u201d, polega na tym, \u017ce wiele europejskich firm koncentruje si\u0119 na utrzymaniu dotychczasowego modelu biznesowego, zamiast inwestowa\u0107 w prze\u0142omowe technologie. W efekcie Europa pozostaje uzale\u017cniona od zewn\u0119trznych dostawc\u00f3w w kluczowych sektorach, takich jak technologie cyfrowe, sztuczna inteligencja czy produkcja mikroprocesor\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Scheffer podkre\u015bla, \u017ce aby Europa mog\u0142a konkurowa\u0107 z gigantami technologicznymi, konieczne jest stworzenie sprzyjaj\u0105cych warunk\u00f3w dla rozwoju startup\u00f3w i ma\u0142ych firm technologicznych. Dotychczasowe inicjatywy, takie jak programy ramowe Horyzont Europa czy fundusze strukturalne, cho\u0107 przyczyni\u0142y si\u0119 do rozwoju infrastruktury badawczej, nie rozwi\u0105za\u0142y problemu s\u0142abego transferu technologii mi\u0119dzy uczelniami a biznesem. Dlatego Europejska Rada ds. Innowacji stawia na bardziej bezpo\u015brednie wsparcie dla innowacyjnych przedsi\u0119biorstw, oferuj\u0105c finansowanie, mentoring oraz pomoc w nawi\u0105zywaniu mi\u0119dzynarodowych partnerstw.<\/p>\n\n\n\n

Polska jako lider Zielonego \u0141adu<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W kontek\u015bcie wyzwa\u0144 zwi\u0105zanych z transformacj\u0105 energetyczn\u0105 i klimatyczn\u0105 Polska ma szans\u0119 odegra\u0107 kluczow\u0105 rol\u0119 w realizacji europejskiego Zielonego \u0141adu. Scheffer zauwa\u017ca, \u017ce transformacja w kierunku gospodarki niskoemisyjnej mo\u017ce by\u0107 dla Polski nie tylko wyzwaniem, ale tak\u017ce ogromn\u0105 szans\u0105. Inwestycje w odnawialne \u017ar\u00f3d\u0142a energii, technologie magazynowania energii czy elektromobilno\u015b\u0107 mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 motorem nap\u0119dowym innowacji i tworzy\u0107 nowe miejsca pracy w sektorach przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Jednym z najwa\u017cniejszych wyzwa\u0144 jest dekarbonizacja polskiego przemys\u0142u, kt\u00f3ry wci\u0105\u017c w du\u017cej mierze opiera si\u0119 na w\u0119glu. Transformacja energetyczna wymaga jednak nie tylko inwestycji w infrastruktur\u0119, ale tak\u017ce zmiany mentalno\u015bci i podej\u015bcia do innowacji. Polska, zamiast postrzega\u0107 polityk\u0119 klimatyczn\u0105 jako zagro\u017cenie, powinna traktowa\u0107 j\u0105 jako impuls do modernizacji gospodarki i budowy nowych przewag konkurencyjnych na rynkach mi\u0119dzynarodowych.<\/p>\n\n\n\n

Polska na drodze transformacji innowacyjnej<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Transformacja gospodarki w kierunku innowacyjno\u015bci wymaga z\u0142o\u017conych dzia\u0142a\u0144 na wielu poziomach. Polska, aby skutecznie przej\u015b\u0107 z modelu opartego na podwykonawstwie do gospodarki opartej na wiedzy, musi przede wszystkim skupi\u0107 si\u0119 na inwestycjach w rozw\u00f3j technologiczny i edukacj\u0119. Problemem nie jest wy\u0142\u0105cznie niski poziom nak\u0142ad\u00f3w na badania i rozw\u00f3j, ale r\u00f3wnie\u017c spos\u00f3b zarz\u0105dzania \u015brodkami i brak skutecznej koordynacji pomi\u0119dzy instytucjami badawczymi, sektorem prywatnym a administracj\u0105 publiczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Istnieje potrzeba stworzenia ekosystemu, kt\u00f3ry sprzyja innowacjom. Wymaga to m.in. uproszczenia procedur zwi\u0105zanych z pozyskiwaniem finansowania na badania oraz zapewnienia wi\u0119kszej przewidywalno\u015bci legislacyjnej dla inwestor\u00f3w. W Polsce cz\u0119sto wskazuje si\u0119 na brak stabilno\u015bci w polityce gospodarczej jako czynnik hamuj\u0105cy rozw\u00f3j przedsi\u0119biorczo\u015bci technologicznej. Aby to zmieni\u0107, konieczne jest wprowadzenie d\u0142ugoterminowej strategii rozwoju, kt\u00f3ra b\u0119dzie ponadpartyjna i odporna na zmiany w\u0142adzy politycznej.<\/p>\n\n\n\n

Regionalne r\u00f3\u017cnice w innowacyjno\u015bci<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Jednym z kluczowych wyzwa\u0144 w budowie innowacyjnej gospodarki w Polsce jest znaczne zr\u00f3\u017cnicowanie regionalne. Du\u017ce o\u015brodki miejskie, takie jak Warszawa, Wroc\u0142aw, czy Krak\u00f3w, s\u0105 centrami innowacji, gdzie funkcjonuj\u0105 liczne startupy, parki technologiczne oraz uczelnie wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105ce z biznesem. Tymczasem w mniejszych miastach i na terenach wiejskich dost\u0119p do infrastruktury badawczej, technologii oraz kapita\u0142u jest znacznie ograniczony. To pog\u0142\u0119bia podzia\u0142y i powoduje, \u017ce rozw\u00f3j technologiczny koncentruje si\u0119 tylko w wybranych regionach.<\/p>\n\n\n\n

Aby temu przeciwdzia\u0142a\u0107, konieczne jest wprowadzenie program\u00f3w wsparcia skierowanych na wyr\u00f3wnywanie szans. Lokalne inicjatywy, takie jak inkubatory przedsi\u0119biorczo\u015bci czy regionalne fundusze venture capital, mog\u0105 odegra\u0107 istotn\u0105 rol\u0119 w aktywizacji mniej rozwini\u0119tych region\u00f3w. Wa\u017cne jest r\u00f3wnie\u017c wsparcie sektora edukacyjnego w tych obszarach, aby m\u0142odzi ludzie mieli dost\u0119p do wysokiej jako\u015bci kszta\u0142cenia technicznego i przedsi\u0119biorczego, kt\u00f3re przygotuje ich do funkcjonowania w gospodarce innowacyjnej.<\/p>\n\n\n\n

Edukacja jako fundament innowacji<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Edukacja odgrywa kluczow\u0105 rol\u0119 w budowie innowacyjnej gospodarki. Polska mo\u017ce pochwali\u0107 si\u0119 stosunkowo wysokim poziomem wykszta\u0142cenia spo\u0142ecze\u0144stwa, ale struktura kszta\u0142cenia wci\u0105\u017c nie jest dostosowana do potrzeb rynku pracy w sektorze wysokich technologii. System edukacji powinien by\u0107 bardziej zorientowany na praktyczne umiej\u0119tno\u015bci, takie jak programowanie, analiza danych, czy zarz\u0105dzanie projektami innowacyjnymi.<\/p>\n\n\n\n

Niezb\u0119dne s\u0105 r\u00f3wnie\u017c inwestycje w rozw\u00f3j kszta\u0142cenia ustawicznego, kt\u00f3re pozwoli pracownikom na bie\u017c\u0105co dostosowywa\u0107 swoje kwalifikacje do zmieniaj\u0105cych si\u0119 warunk\u00f3w gospodarczych. Dynamiczny rozw\u00f3j technologii, takich jak sztuczna inteligencja czy robotyka, wymaga nieustannego podnoszenia kompetencji. Pa\u0144stwo powinno wspiera\u0107 programy szkoleniowe oraz wsp\u00f3\u0142prac\u0119 mi\u0119dzy uczelniami a firmami, kt\u00f3re mog\u0105 wsp\u00f3lnie tworzy\u0107 nowoczesne programy edukacyjne.<\/p>\n\n\n\n

Sektor startup\u00f3w i innowacyjnych przedsi\u0119biorstw<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Polska scena startupowa rozwija si\u0119 dynamicznie, ale wci\u0105\u017c istnieje wiele barier, kt\u00f3re ograniczaj\u0105 potencja\u0142 m\u0142odych firm technologicznych. Jednym z g\u0142\u00f3wnych problem\u00f3w jest brak dost\u0119pu do kapita\u0142u. Cho\u0107 w ostatnich latach powsta\u0142y fundusze venture capital oraz programy wsparcia finansowanego z Unii Europejskiej, wielu przedsi\u0119biorc\u00f3w wskazuje na zbyt skomplikowane procedury aplikacyjne oraz niedopasowanie oferowanego wsparcia do realnych potrzeb rynkowych.<\/p>\n\n\n\n

Kolejnym wyzwaniem jest niewystarczaj\u0105ca wsp\u00f3\u0142praca pomi\u0119dzy startupami a du\u017cymi firmami. Korporacje cz\u0119sto postrzegaj\u0105 m\u0142ode firmy jako zagro\u017cenie lub ignoruj\u0105 ich potencja\u0142, zamiast traktowa\u0107 je jako partner\u00f3w. Promowanie kultury wsp\u00f3\u0142pracy oraz budowa platform wymiany wiedzy mi\u0119dzy du\u017cymi przedsi\u0119biorstwami a startupami mog\u0142oby znacz\u0105co przyspieszy\u0107 rozw\u00f3j innowacji.<\/p>\n\n\n\n

Nie mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c zapomina\u0107 o roli pa\u0144stwa w wspieraniu m\u0142odych firm. Programy takie jak \u201eStart In Poland\u201d czy \u201ePolski Fundusz Rozwoju\u201d to krok w dobr\u0105 stron\u0119, ale potrzebna jest ich wi\u0119ksza elastyczno\u015b\u0107 i dostosowanie do specyficznych potrzeb r\u00f3\u017cnych bran\u017c. Sektor technologii finansowych (fintech), biotechnologii, czy energetyki odnawialnej to obszary, kt\u00f3re maj\u0105 ogromny potencja\u0142 wzrostu i mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 wizyt\u00f3wk\u0105 Polski na arenie mi\u0119dzynarodowej.<\/p>\n\n\n\n

Kluczowe sektory technologiczne<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Polska ma szans\u0119 sta\u0107 si\u0119 liderem w kilku kluczowych sektorach technologicznych. Jednym z nich jest energetyka odnawialna, kt\u00f3ra w kontek\u015bcie europejskiego Zielonego \u0141adu zyskuje na znaczeniu. Inwestycje w farmy wiatrowe, fotowoltaik\u0119 oraz technologie zwi\u0105zane z magazynowaniem energii mog\u0105 nie tylko przyczyni\u0107 si\u0119 do redukcji emisji, ale tak\u017ce stworzy\u0107 nowe miejsca pracy i pobudzi\u0107 rozw\u00f3j innowacji.<\/p>\n\n\n\n

Kolejnym obiecuj\u0105cym sektorem jest przemys\u0142 kosmiczny. Polska, jako cz\u0142onek Europejskiej Agencji Kosmicznej, ma dost\u0119p do program\u00f3w wsparcia dla firm zajmuj\u0105cych si\u0119 technologiami kosmicznymi. Startupy takie jak Creotech Instruments czy SatRevolution ju\u017c dzi\u015b osi\u0105gaj\u0105 sukcesy na arenie mi\u0119dzynarodowej, co pokazuje, \u017ce Polska ma potencja\u0142 w tej dziedzinie.<\/p>\n\n\n\n

Nie mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c zapomina\u0107 o sektorze IT, kt\u00f3ry od lat jest jednym z najszybciej rozwijaj\u0105cych si\u0119 w Polsce. Polscy programi\u015bci s\u0105 wysoko cenieni na \u015bwiecie, a firmy takie jak CD Projekt czy Allegro udowodni\u0142y, \u017ce lokalne przedsi\u0119biorstwa mog\u0105 rywalizowa\u0107 z najwi\u0119kszymi graczami na globalnym rynku. Wsparcie dla ma\u0142ych i \u015brednich firm technologicznych w postaci ulg podatkowych, program\u00f3w mentoringowych oraz dost\u0119pu do mi\u0119dzynarodowych rynk\u00f3w mo\u017ce przyczyni\u0107 si\u0119 do dalszego rozwoju sektora IT.<\/p>\n\n\n\n

Innowacje spo\u0142eczne jako motor rozwoju gospodarczego<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Opr\u00f3cz technologii i przedsi\u0119biorczo\u015bci, istotn\u0105 rol\u0119 w transformacji gospodarczej Polski mog\u0105 odegra\u0107 innowacje spo\u0142eczne. S\u0105 one odpowiedzi\u0105 na wyzwania, kt\u00f3re tradycyjne technologie i modele biznesowe nie zawsze s\u0105 w stanie rozwi\u0105za\u0107. W kontek\u015bcie polskim oznacza to nie tylko rozw\u00f3j produkt\u00f3w czy us\u0142ug dostosowanych do lokalnych potrzeb, ale tak\u017ce wdra\u017canie rozwi\u0105za\u0144, kt\u00f3re poprawi\u0105 jako\u015b\u0107 \u017cycia i zmniejsz\u0105 spo\u0142eczne nier\u00f3wno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Jednym z przyk\u0142ad\u00f3w innowacji spo\u0142ecznych mog\u0105 by\u0107 programy aktywizuj\u0105ce osoby starsze na rynku pracy. Polska, podobnie jak inne kraje europejskie, stoi przed wyzwaniem starzej\u0105cego si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa. Wdra\u017canie technologii wspieraj\u0105cych aktywno\u015b\u0107 zawodow\u0105 senior\u00f3w, takich jak systemy telemedycyny, platformy edukacyjne czy narz\u0119dzia pracy zdalnej, mo\u017ce pom\u00f3c w wykorzystaniu potencja\u0142u tej grupy spo\u0142ecznej. Co wi\u0119cej, innowacje spo\u0142eczne mog\u0105 przyczyni\u0107 si\u0119 do lepszego zarz\u0105dzania miastami, rozwijania system\u00f3w inteligentnego transportu czy redukcji marnotrawstwa \u017cywno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Polska ma ju\u017c pewne sukcesy na tym polu. Projekty takie jak rozw\u00f3j aplikacji pomagaj\u0105cych osobom z niepe\u0142nosprawno\u015bciami czy inicjatywy wspieraj\u0105ce lokalne spo\u0142eczno\u015bci pokazuj\u0105, \u017ce kraj ma potencja\u0142 w tej dziedzinie. Kluczem do dalszego rozwoju jest stworzenie sprzyjaj\u0105cego \u015brodowiska dla takich przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 \u2013 zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem finansowania, jak i legislacji.<\/p>\n\n\n\n

Rola pa\u0144stwa w budowie gospodarki innowacyjnej<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pa\u0144stwo odgrywa fundamentaln\u0105 rol\u0119 w budowie ekosystemu innowacji. Poprzez odpowiednie polityki, inwestycje publiczne oraz regulacje, mo\u017ce stymulowa\u0107 rozw\u00f3j przedsi\u0119biorczo\u015bci technologicznej i transfer wiedzy mi\u0119dzy nauk\u0105 a biznesem. Jednak, jak zauwa\u017caj\u0105 eksperci, kluczowe jest przyj\u0119cie holistycznego podej\u015bcia, kt\u00f3re uwzgl\u0119dnia wszystkie etapy cyklu innowacyjnego \u2013 od bada\u0144 podstawowych po komercjalizacj\u0119.<\/p>\n\n\n\n

W Polsce brakuje sp\u00f3jnej, d\u0142ugoterminowej strategii wspierania innowacji. Cho\u0107 istniej\u0105 programy takie jak Narodowe Centrum Bada\u0144 i Rozwoju (NCBR), ich efektywno\u015b\u0107 jest cz\u0119sto ograniczana przez nadmiern\u0105 biurokracj\u0119 i niedopasowanie do rzeczywistych potrzeb firm. Warto przyjrze\u0107 si\u0119 przyk\u0142adom innych kraj\u00f3w, kt\u00f3re z sukcesem wdro\u017cy\u0142y kompleksowe strategie innowacyjne. Finlandia, dzi\u0119ki inwestycjom w edukacj\u0119 i badania, sta\u0142a si\u0119 jednym z lider\u00f3w technologicznych w Europie. Z kolei Izrael, znany jako \u201cStartup Nation\u201d, stworzy\u0142 system wspierania m\u0142odych firm, kt\u00f3ry \u0142\u0105czy wsparcie pa\u0144stwa z aktywn\u0105 rol\u0105 sektora prywatnego.<\/p>\n\n\n\n

Polska mog\u0142aby zastosowa\u0107 podobne podej\u015bcie, k\u0142ad\u0105c wi\u0119kszy nacisk na wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z sektorem prywatnym oraz wspieranie tzw. venture philanthropy \u2013 inwestycji, kt\u00f3re \u0142\u0105cz\u0105 cele spo\u0142eczne z komercyjnymi. Kluczowe jest r\u00f3wnie\u017c zwi\u0119kszenie wydatk\u00f3w na badania i rozw\u00f3j, kt\u00f3re w Polsce pozostaj\u0105 na niskim poziomie w por\u00f3wnaniu do bardziej rozwini\u0119tych kraj\u00f3w UE. Bez odpowiedniego finansowania nawet najbardziej obiecuj\u0105ce pomys\u0142y mog\u0105 nigdy nie doczeka\u0107 si\u0119 realizacji.<\/p>\n\n\n\n

Wsp\u00f3\u0142praca mi\u0119dzynarodowa jako klucz do sukcesu<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W dobie globalizacji rozw\u00f3j innowacji wymaga wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzynarodowej. Polska, b\u0119d\u0105c cz\u0142onkiem Unii Europejskiej, ma dost\u0119p do licznych program\u00f3w wspieraj\u0105cych badania i rozw\u00f3j, takich jak Horyzont Europa. Wykorzystanie tych \u015brodk\u00f3w jest jednak cz\u0119sto ograniczane przez brak odpowiedniej koordynacji oraz niski poziom wiedzy o dost\u0119pnych mo\u017cliwo\u015bciach.<\/p>\n\n\n\n

Wsp\u00f3\u0142praca z innymi krajami UE oraz globalnymi liderami technologicznymi, takimi jak Stany Zjednoczone czy Japonia, mo\u017ce przynie\u015b\u0107 wiele korzy\u015bci. Dzi\u0119ki mi\u0119dzynarodowym partnerstwom polskie firmy i uczelnie mog\u0105 nie tylko zdobywa\u0107 nowe kompetencje, ale tak\u017ce budowa\u0107 swoj\u0105 pozycj\u0119 na globalnych rynkach. Wa\u017cnym krokiem w tym kierunku jest rozwijanie sieci kontakt\u00f3w oraz uczestnictwo w mi\u0119dzynarodowych projektach badawczo-rozwojowych.<\/p>\n\n\n\n

R\u00f3wnocze\u015bnie Polska powinna stara\u0107 si\u0119 przyci\u0105ga\u0107 zagranicznych inwestor\u00f3w z sektora wysokich technologii. Tworzenie specjalnych stref innowacyjnych, w kt\u00f3rych inwestorzy b\u0119d\u0105 mogli korzysta\u0107 z ulg podatkowych oraz infrastruktury badawczej, mo\u017ce znacz\u0105co przyspieszy\u0107 rozw\u00f3j technologiczny kraju. Warto przy tym pami\u0119ta\u0107, \u017ce kluczowym elementem jest nie tylko przyci\u0105gni\u0119cie inwestycji, ale r\u00f3wnie\u017c stworzenie warunk\u00f3w, kt\u00f3re umo\u017cliwi\u0105 transfer wiedzy i technologii do polskich firm.<\/p>\n\n\n\n

Przysz\u0142o\u015b\u0107 polskiej gospodarki w \u015bwietle globalnych wyzwa\u0144<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Transformacja polskiej gospodarki w kierunku innowacyjno\u015bci nie mo\u017ce odbywa\u0107 si\u0119 w oderwaniu od globalnych wyzwa\u0144, takich jak zmiany klimatyczne, rozw\u00f3j sztucznej inteligencji czy automatyzacja pracy. Polska, jako cz\u0119\u015b\u0107 Unii Europejskiej, musi dostosowa\u0107 si\u0119 do wymog\u00f3w Zielonego \u0141adu, ale tak\u017ce aktywnie uczestniczy\u0107 w kszta\u0142towaniu polityki unijnej w tym zakresie. Wprowadzenie innowacyjnych rozwi\u0105za\u0144 w takich dziedzinach jak energetyka odnawialna, gospodarka obiegu zamkni\u0119tego czy transport niskoemisyjny mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 impulsem do rozwoju nowych bran\u017c i technologii.<\/p>\n\n\n\n

Warto r\u00f3wnie\u017c zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na kwestie zwi\u0105zane z etyk\u0105 i odpowiedzialno\u015bci\u0105 w rozwoju technologii. Sztuczna inteligencja, robotyka czy technologie biometryczne nios\u0105 ze sob\u0105 zar\u00f3wno ogromne mo\u017cliwo\u015bci, jak i ryzyko. Polska, jako kraj o du\u017cym potencjale intelektualnym, powinna aktywnie uczestniczy\u0107 w globalnej debacie na temat regulacji tych technologii, dbaj\u0105c o to, aby by\u0142y one wykorzystywane w spos\u00f3b etyczny i z korzy\u015bci\u0105 dla spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n

Polska stoi przed historyczn\u0105 szans\u0105 na przej\u015bcie od gospodarki opartej na podwykonawstwie do roli jednego z lider\u00f3w innowacyjno\u015bci w Europie. Osi\u0105gni\u0119cie tego celu wymaga jednak zintegrowanego podej\u015bcia, kt\u00f3re po\u0142\u0105czy inwestycje w edukacj\u0119, rozw\u00f3j technologii, wsp\u00f3\u0142prac\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105 oraz wsparcie dla innowacji spo\u0142ecznych. Kluczowe jest r\u00f3wnie\u017c zbudowanie stabilnego i przewidywalnego otoczenia prawnego, kt\u00f3re zach\u0119ci zar\u00f3wno krajowych, jak i zagranicznych inwestor\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Przysz\u0142o\u015b\u0107 polskiej gospodarki zale\u017cy od zdolno\u015bci do szybkiego adaptowania si\u0119 do zmieniaj\u0105cych si\u0119 warunk\u00f3w globalnych oraz od odwagi w podejmowaniu decyzji o inwestycjach w nowe technologie. Polska ma wszystkie niezb\u0119dne zasoby \u2013 utalentowanych ludzi, dost\u0119p do rynk\u00f3w europejskich oraz dynamicznie rozwijaj\u0105c\u0105 si\u0119 infrastruktur\u0119. Teraz potrzebne s\u0105 determinacja i konsekwencja w dzia\u0142aniu, aby w pe\u0142ni wykorzysta\u0107 ten potencja\u0142.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wywiad, kt\u00f3rego udzieli\u0142 Michiel Scheffer, szef Europejskiej Rady ds. Innowacji, dla Business Insider Polska, sk\u0142oni\u0142 mnie do refleksji nad stanem polskich innowacji i barierami, kt\u00f3re wci\u0105\u017c hamuj\u0105 ich rozw\u00f3j. W Polsce jednym z najwi\u0119kszych problem\u00f3w jest wci\u0105\u017c niewystarczaj\u0105ce finansowanie, zar\u00f3wno na poziomie publicznym, jak i prywatnym. Inwestorzy cz\u0119sto obawiaj\u0105 si\u0119 ryzyka zwi\u0105zanego z nowymi technologiami, a banki […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":325,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[],"class_list":["post-324","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polska"],"yoast_head":"\nGeneracja innowacja - Radio Motyl<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/radiomotyl.pl\/index.php\/2024\/12\/30\/generacja-innowacja\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Generacja innowacja - Radio Motyl\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Wywiad, kt\u00f3rego udzieli\u0142 Michiel Scheffer, szef Europejskiej Rady ds. Innowacji, dla Business Insider Polska, sk\u0142oni\u0142 mnie do refleksji nad stanem polskich innowacji i barierami, kt\u00f3re wci\u0105\u017c hamuj\u0105 ich rozw\u00f3j. W Polsce jednym z najwi\u0119kszych problem\u00f3w jest wci\u0105\u017c niewystarczaj\u0105ce finansowanie, zar\u00f3wno na poziomie publicznym, jak i prywatnym. Inwestorzy cz\u0119sto obawiaj\u0105 si\u0119 ryzyka zwi\u0105zanego z nowymi technologiami, a banki […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/radiomotyl.pl\/index.php\/2024\/12\/30\/generacja-innowacja\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Radio Motyl\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-12-30T10:20:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-01-10T10:33:28+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/radiomotyl.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Innowacje.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1280\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"743\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Andrzej Senderacki\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Andrzej Senderacki\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"15 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/radiomotyl.pl\/index.php\/2024\/12\/30\/generacja-innowacja\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/radiomotyl.pl\/index.php\/2024\/12\/30\/generacja-innowacja\/\"},\"author\":{\"name\":\"Andrzej Senderacki\",\"@id\":\"https:\/\/radiomotyl.pl\/#\/schema\/person\/0d33c5140effcda36153e228517a8c7a\"},\"headline\":\"Generacja innowacja\",\"datePublished\":\"2024-12-30T10:20:00+00:00\",\"dateModified\":\"2025-01-10T10:33:28+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/radiomotyl.pl\/index.php\/2024\/12\/30\/generacja-innowacja\/\"},\"wordCount\":2778,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/radiomotyl.pl\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/radiomotyl.pl\/index.php\/2024\/12\/30\/generacja-innowacja\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/radiomotyl.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Innowacje.jpg\",\"articleSection\":[\"Polska\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/radiomotyl.pl\/index.php\/2024\/12\/30\/generacja-innowacja\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/radiomotyl.pl\/index.php\/2024\/12\/30\/generacja-innowacja\/\",\"url\":\"https:\/\/radiomotyl.pl\/index.php\/2024\/12\/30\/generacja-innowacja\/\",\"name\":\"Generacja innowacja - Radio Motyl\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/radiomotyl.pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/radiomotyl.pl\/index.php\/2024\/12\/30\/generacja-innowacja\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/radiomotyl.pl\/index.php\/2024\/12\/30\/generacja-innowacja\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/radiomotyl.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Innowacje.jpg\",\"datePublished\":\"2024-12-30T10:20:00+00:00\",\"dateModified\":\"2025-01-10T10:33:28+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/radiomotyl.pl\/index.php\/2024\/12\/30\/generacja-innowacja\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/radiomotyl.pl\/index.php\/2024\/12\/30\/generacja-innowacja\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/radiomotyl.pl\/index.php\/2024\/12\/30\/generacja-innowacja\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/radiomotyl.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Innowacje.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/radiomotyl.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Innowacje.jpg\",\"width\":1280,\"height\":743},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/radiomotyl.pl\/index.php\/2024\/12\/30\/generacja-innowacja\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/radiomotyl.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Generacja innowacja\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/radiomotyl.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/radiomotyl.pl\/\",\"name\":\"Radio Motyl\",\"description\":\"BlueSky Radio\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/radiomotyl.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/radiomotyl.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/radiomotyl.pl\/#organization\",\"name\":\"Radio Motyl\",\"url\":\"https:\/\/radiomotyl.pl\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/radiomotyl.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/radiomotyl.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/cropped-Radio-Motyl-Day-Transparent-2.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/radiomotyl.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/cropped-Radio-Motyl-Day-Transparent-2.png\",\"width\":7497,\"height\":2452,\"caption\":\"Radio Motyl\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/radiomotyl.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/radiomotyl.pl\/#\/schema\/person\/0d33c5140effcda36153e228517a8c7a\",\"name\":\"Andrzej Senderacki\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/radiomotyl.pl\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/radiomotyl.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/andrzej-senderacki_avatar-96x96.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/radiomotyl.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/andrzej-senderacki_avatar-96x96.jpg\",\"caption\":\"Andrzej Senderacki\"},\"description\":\"M\u00f3wi\u0119 po \ud83c\uddf5\ud83c\uddf1 \ud83c\udde9\ud83c\uddf0 \ud83c\uddfa\ud83c\uddf8 oraz troch\u0119 \ud83c\uddf3\ud83c\uddf4 \ud83c\uddf8\ud83c\uddea. Mam szerokie zainteresowania i ceni\u0119 sobie b\u0142yskotliwo\u015b\u0107 sarkazmu i ironii. Ludzka g\u0142upota bywa dla mnie frustruj\u0105ca, ale zawsze ch\u0119tnie nawi\u0105zuj\u0119 kontakt z fascynuj\u0105cymi i inspiruj\u0105cymi osobami. Robi\u0119 media, poniewa\u017c inne mnie denerwuj\u0105.\",\"sameAs\":[\"http:\/\/radiomotyl.pl\"],\"url\":\"https:\/\/radiomotyl.pl\/index.php\/author\/andrzej-senderacki\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Generacja innowacja - Radio Motyl","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/radiomotyl.pl\/index.php\/2024\/12\/30\/generacja-innowacja\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Generacja innowacja - Radio Motyl","og_description":"Wywiad, kt\u00f3rego udzieli\u0142 Michiel Scheffer, szef Europejskiej Rady ds. Innowacji, dla Business Insider Polska, sk\u0142oni\u0142 mnie do refleksji nad stanem polskich innowacji i barierami, kt\u00f3re wci\u0105\u017c hamuj\u0105 ich rozw\u00f3j. W Polsce jednym z najwi\u0119kszych problem\u00f3w jest wci\u0105\u017c niewystarczaj\u0105ce finansowanie, zar\u00f3wno na poziomie publicznym, jak i prywatnym. Inwestorzy cz\u0119sto obawiaj\u0105 si\u0119 ryzyka zwi\u0105zanego z nowymi technologiami, a banki […]","og_url":"https:\/\/radiomotyl.pl\/index.php\/2024\/12\/30\/generacja-innowacja\/","og_site_name":"Radio Motyl","article_published_time":"2024-12-30T10:20:00+00:00","article_modified_time":"2025-01-10T10:33:28+00:00","og_image":[{"width":1280,"height":743,"url":"https:\/\/radiomotyl.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Innowacje.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Andrzej Senderacki","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Andrzej Senderacki","Szacowany czas czytania":"15 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/radiomotyl.pl\/index.php\/2024\/12\/30\/generacja-innowacja\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/radiomotyl.pl\/index.php\/2024\/12\/30\/generacja-innowacja\/"},"author":{"name":"Andrzej Senderacki","@id":"https:\/\/radiomotyl.pl\/#\/schema\/person\/0d33c5140effcda36153e228517a8c7a"},"headline":"Generacja innowacja","datePublished":"2024-12-30T10:20:00+00:00","dateModified":"2025-01-10T10:33:28+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/radiomotyl.pl\/index.php\/2024\/12\/30\/generacja-innowacja\/"},"wordCount":2778,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/radiomotyl.pl\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/radiomotyl.pl\/index.php\/2024\/12\/30\/generacja-innowacja\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/radiomotyl.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Innowacje.jpg","articleSection":["Polska"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/radiomotyl.pl\/index.php\/2024\/12\/30\/generacja-innowacja\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/radiomotyl.pl\/index.php\/2024\/12\/30\/generacja-innowacja\/","url":"https:\/\/radiomotyl.pl\/index.php\/2024\/12\/30\/generacja-innowacja\/","name":"Generacja innowacja - Radio Motyl","isPartOf":{"@id":"https:\/\/radiomotyl.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/radiomotyl.pl\/index.php\/2024\/12\/30\/generacja-innowacja\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/radiomotyl.pl\/index.php\/2024\/12\/30\/generacja-innowacja\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/radiomotyl.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Innowacje.jpg","datePublished":"2024-12-30T10:20:00+00:00","dateModified":"2025-01-10T10:33:28+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/radiomotyl.pl\/index.php\/2024\/12\/30\/generacja-innowacja\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/radiomotyl.pl\/index.php\/2024\/12\/30\/generacja-innowacja\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/radiomotyl.pl\/index.php\/2024\/12\/30\/generacja-innowacja\/#primaryimage","url":"https:\/\/radiomotyl.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Innowacje.jpg","contentUrl":"https:\/\/radiomotyl.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/Innowacje.jpg","width":1280,"height":743},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/radiomotyl.pl\/index.php\/2024\/12\/30\/generacja-innowacja\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/radiomotyl.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Generacja innowacja"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/radiomotyl.pl\/#website","url":"https:\/\/radiomotyl.pl\/","name":"Radio Motyl","description":"BlueSky Radio","publisher":{"@id":"https:\/\/radiomotyl.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/radiomotyl.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/radiomotyl.pl\/#organization","name":"Radio Motyl","url":"https:\/\/radiomotyl.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/radiomotyl.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/radiomotyl.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/cropped-Radio-Motyl-Day-Transparent-2.png","contentUrl":"https:\/\/radiomotyl.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/cropped-Radio-Motyl-Day-Transparent-2.png","width":7497,"height":2452,"caption":"Radio Motyl"},"image":{"@id":"https:\/\/radiomotyl.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/radiomotyl.pl\/#\/schema\/person\/0d33c5140effcda36153e228517a8c7a","name":"Andrzej Senderacki","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/radiomotyl.pl\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/radiomotyl.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/andrzej-senderacki_avatar-96x96.jpg","contentUrl":"https:\/\/radiomotyl.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/andrzej-senderacki_avatar-96x96.jpg","caption":"Andrzej Senderacki"},"description":"M\u00f3wi\u0119 po \ud83c\uddf5\ud83c\uddf1 \ud83c\udde9\ud83c\uddf0 \ud83c\uddfa\ud83c\uddf8 oraz troch\u0119 \ud83c\uddf3\ud83c\uddf4 \ud83c\uddf8\ud83c\uddea. Mam szerokie zainteresowania i ceni\u0119 sobie b\u0142yskotliwo\u015b\u0107 sarkazmu i ironii. Ludzka g\u0142upota bywa dla mnie frustruj\u0105ca, ale zawsze ch\u0119tnie nawi\u0105zuj\u0119 kontakt z fascynuj\u0105cymi i inspiruj\u0105cymi osobami. Robi\u0119 media, poniewa\u017c inne mnie denerwuj\u0105.","sameAs":["http:\/\/radiomotyl.pl"],"url":"https:\/\/radiomotyl.pl\/index.php\/author\/andrzej-senderacki\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/radiomotyl.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/324","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/radiomotyl.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/radiomotyl.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiomotyl.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiomotyl.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=324"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/radiomotyl.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/324\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":326,"href":"https:\/\/radiomotyl.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/324\/revisions\/326"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/radiomotyl.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/325"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/radiomotyl.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=324"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiomotyl.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=324"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/radiomotyl.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=324"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}