zdj. Wikipedia<\/p>\n\n\n\n
Jean-Marie Le Pen, za\u0142o\u017cyciel francuskiego Frontu Narodowego, zmar\u0142 w wieku 96 lat, pozostawiaj\u0105c po sobie kontrowersyjne dziedzictwo, kt\u00f3re przez dekady znajdowa\u0142o si\u0119 na marginesie francuskiej sceny politycznej. By\u0142 postaci\u0105 budz\u0105c\u0105 silne emocje \u2013 z jednej strony oddanym nacjonalist\u0105 i zagorza\u0142ym przeciwnikiem imigracji, z drugiej \u2013 osob\u0105 oskar\u017can\u0105 o antysemityzm i gloryfikowanie kolonialnej przesz\u0142o\u015bci Francji. Cho\u0107 przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 swojego \u017cycia pozostawa\u0142 politycznym outsiderem, jego idee z czasem zacz\u0119\u0142y zyskiwa\u0107 coraz szersze poparcie, wp\u0142ywaj\u0105c zar\u00f3wno na francusk\u0105 debat\u0119 publiczn\u0105, jak i na wzrost popularno\u015bci ugrupowa\u0144 skrajnie prawicowych w ca\u0142ej Europie.<\/p>\n\n\n\n
Droga Le Pena do polityki by\u0142a nierozerwalnie zwi\u0105zana z jego trudnym dzieci\u0144stwem oraz do\u015bwiadczeniami wojennymi. Urodzony w 1928 roku w breto\u0144skim miasteczku La Trinit\u00e9-sur-Mer, w skromnej rodzinie rybackiej, od najm\u0142odszych lat musia\u0142 mierzy\u0107 si\u0119 z przeciwno\u015bciami losu. \u015amier\u0107 ojca podczas II wojny \u015bwiatowej, zwi\u0105zanego z wybuchem miny, sta\u0142a si\u0119 dla m\u0142odego Le Pena punktem zwrotnym. To wydarzenie wzmocni\u0142o jego patriotyzm, cho\u0107 nie oby\u0142o si\u0119 bez ambiwalentnych uczu\u0107 wobec Francji i jej sojusznik\u00f3w. W swoich wspomnieniach pisa\u0142 o swojej ch\u0119ci przyst\u0105pienia do francuskiego ruchu oporu, ale tak\u017ce wyra\u017ca\u0142 gniew wobec brytyjskich bombardowa\u0144, kt\u00f3re zniszczy\u0142y miasta w jego rodzinnym regionie.<\/p>\n\n\n\n
Po wojnie Le Pen zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 w polityk\u0119, z pocz\u0105tku jako zwolennik Pierre\u2019a Poujade\u2019a, populistycznego lidera drobnych sklepikarzy, sprzeciwiaj\u0105cego si\u0119 podatkom i imigracji. W 1956 roku zdoby\u0142 mandat deputowanego, co zapocz\u0105tkowa\u0142o jego d\u0142ug\u0105 karier\u0119 polityczn\u0105. Prawdziwym prze\u0142omem by\u0142o jednak utworzenie Frontu Narodowego w 1972 roku, partii, kt\u00f3ra skupia\u0142a r\u00f3\u017cne ugrupowania skrajnie prawicowe. Le Pen szybko sta\u0142 si\u0119 twarz\u0105 tej formacji, znanej z kontrowersyjnych i cz\u0119sto skrajnych wypowiedzi. Jedn\u0105 z najbardziej krytykowanych by\u0142a jego uwaga z 1987 roku, gdy nazwa\u0142 komory gazowe \u201eszczeg\u00f3\u0142em\u201d II wojny \u015bwiatowej. Wypowied\u017a ta zapocz\u0105tkowa\u0142a seri\u0119 proces\u00f3w s\u0105dowych i publicznych pot\u0119pie\u0144, kt\u00f3re towarzyszy\u0142y mu przez ca\u0142\u0105 karier\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Mimo licznych kontrowersji, idee Le Pena zyskiwa\u0142y na znaczeniu w miar\u0119, jak Francja zmaga\u0142a si\u0119 z problemami to\u017csamo\u015bciowymi, gospodarczymi i zwi\u0105zanymi z imigracj\u0105. W 2002 roku, ku powszechnemu zaskoczeniu, Le Pen przeszed\u0142 do drugiej tury wybor\u00f3w prezydenckich, pokonuj\u0105c kandydata socjalist\u00f3w Lionela Jospina. Wydarzenie to wywo\u0142a\u0142o masowe protesty we Francji, a urz\u0119duj\u0105cy prezydent Jacques Chirac wygra\u0142 zdecydowan\u0105 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 g\u0142os\u00f3w. Pomimo tej pora\u017cki by\u0142 to moment, w kt\u00f3rym skrajna prawica zacz\u0119\u0142a by\u0107 postrzegana jako realna si\u0142a polityczna.<\/p>\n\n\n\n
Pod koniec \u017cycia Jean-Marie Le Pen obserwowa\u0142, jak jego c\u00f3rka, Marine Le Pen, przekszta\u0142ca Front Narodowy w ugrupowanie g\u0142\u00f3wnego nurtu pod nazw\u0105 Zgromadzenie Narodowe (Rassemblement National). Marine odci\u0119\u0142a si\u0119 od radykalnego wizerunku ojca, wyrzucaj\u0105c go z partii i przeprowadzaj\u0105c proces \u201edetoksykacji\u201d, kt\u00f3ry mia\u0142 na celu uczynienie ugrupowania bardziej akceptowalnym dla szerokiego elektoratu. Pod jej przewodnictwem partia osi\u0105gn\u0119\u0142a niespotykane wcze\u015bniej sukcesy \u2013 w 2022 roku Marine zdoby\u0142a ponad 41% g\u0142os\u00f3w w drugiej turze wybor\u00f3w prezydenckich, a w 2024 roku jej ugrupowanie sta\u0142o si\u0119 najwi\u0119ksz\u0105 si\u0142\u0105 w ni\u017cszej izbie parlamentu.<\/p>\n\n\n\n
Jean-Marie Le Pen, mimo zaawansowanego wieku i wycofania z czynnej polityki, pozosta\u0142 wierny swoim kontrowersyjnym przekonaniom. Krytykowa\u0142 c\u00f3rk\u0119 za \u0142agodzenie stanowiska partii, argumentuj\u0105c, \u017ce rezygnacja z radykalizmu sprawi, \u017ce Zgromadzenie Narodowe stanie si\u0119 jedynie \u201eprawym skrzyd\u0142em centroprawicy\u201d. Do ko\u0144ca \u017cycia czu\u0142 si\u0119 outsiderem, podkre\u015blaj\u0105c, \u017ce jego polityczna kariera by\u0142a odpowiedzi\u0105 na poczucie utraty przez Francj\u0119 jej dawnej wielko\u015bci. W swoich pami\u0119tnikach pisa\u0142, \u017ce zmiany, jakie zasz\u0142y w jego kraju w ci\u0105gu dw\u00f3ch tysi\u0119cy lat, by\u0142y dla niego zar\u00f3wno nap\u0119dem politycznym, jak i \u017ar\u00f3d\u0142em osobistego smutku.<\/p>\n\n\n\n
Cho\u0107 posta\u0107 Le Pena budzi\u0142a i nadal budzi ogromne kontrowersje, jego wp\u0142yw na francusk\u0105 polityk\u0119 i debat\u0119 publiczn\u0105 jest niezaprzeczalny. Dla jednych pozostaje symbolem radykalizmu i nietolerancji, dla innych \u2013 ikon\u0105 walki o to\u017csamo\u015b\u0107 narodow\u0105. Jego \u015bmier\u0107 zamyka pewien rozdzia\u0142 w historii Francji, cho\u0107 dziedzictwo jego idei wci\u0105\u017c pozostaje \u017cywe.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
zdj. Wikipedia Jean-Marie Le Pen, za\u0142o\u017cyciel francuskiego Frontu Narodowego, zmar\u0142 w wieku 96 lat, pozostawiaj\u0105c po sobie kontrowersyjne dziedzictwo, kt\u00f3re przez dekady znajdowa\u0142o si\u0119 na marginesie francuskiej sceny politycznej. By\u0142 postaci\u0105 budz\u0105c\u0105 silne emocje \u2013 z jednej strony oddanym nacjonalist\u0105 i zagorza\u0142ym przeciwnikiem imigracji, z drugiej \u2013 osob\u0105 oskar\u017can\u0105 o antysemityzm i gloryfikowanie kolonialnej przesz\u0142o\u015bci […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":388,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-387","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-world"],"yoast_head":"\n